Brævkassi

Set okkum ein spurning

Fyri ein persón, ið hevur verið fyri kynsligum ágangi, kann ofta verða trupult at bróta tøgnina. Trupult at venda sær til onnur fyri at fáa hjálp. Fara tey at trúgva mær? Hvat skal eg siga ella spyrja um?

Makar, børn, vinfólk, fakfólk og onnur, ið hava áhuga í evninum, eru eisini vælkomin at senda okkum eitt bræv.

  •  
Svar

Her finnur tú svar uppá brævið tú hevur sent okkum á brævkassan.

(øll brøv eru undir dulnevni og tí liggur brævið saman við svarinum frá einum ráðgeva, her á síðuni)

Spurningur:
Hey. Eg veit ikki heilt hvussu eg skal orða meg, men eg haldi at eg eri blivin missbrúkt sum barn, men eg kann ikki vera heilt sikkur. Eg veit bara tað at eg havi altið verið sex fokusera, eisini sum heilt ung. Umleið 6 ára aldurin. Eg mussaðist við fleiri í barnagarðinum og tá eg bleiv eini 10 ár lokkaði eg onnur sum vóru uppá sama aldur at vera við mær. Kelast og mussast men ikki mogga avlikavæl. Eg eri so forvirra tí eg veit at tað ikki er normalt at eitt so ungt barn sum eg var tá skal lokka onnur børn at vera seksuelt saman við ein.. Eg eri nakað so kedd og frustrererað um tað sum er hent.. Tí eg hevði aldrin kunna funnið uppá tað ídag. Og eg vamlist so nógv yvir mær sjálvari og hugsi altíð um hví eg havi gjørt hatta? Eg kann ikki minnast at nakar hevur missbrúkt meg.. Men eg minnist at einaferð tá eg svav hjá abba mínum ( eg svav har ofta sum ung og viðhvørt í somu song) so tók hann spakuliga dýnuna av mær so hann slapp at síggja meg. Eg lat sum um eg svav men eg sá hvat hann gjørdi. Og so flutti eg meg spakuliga og so fór hann vekk. Og tað er tað einasta eg veit og kann minnast frá mínum barnaárðum. Eg haldi ikki hann hevur missbrúkt meg, men eg veit at okkurt hevur verið galið við meg sum barn...
Svar:

Hey og takk fyri bræv til okkara
Tað, ið tú greiðir frá, um at tú sum 6 ára gomul og seinni sum 10 ára gomul hevur gjørt nøkur ting sum í dag ger teg kedda og frustreraða , kann, men nýtist ikki neyðturviliga at grunda á kynsligan ágang. Øll børn eru fødd við einum seksualiteti, ið mennist eins og øll onnur menning hjá børnum.


Børn hava sín heilt egna seksualitet, ið tey eru fødd við. Ein seksualitet, ið ongantíð má samanberast við seksualitetin hjá vaksnum.
Seksualitetur hjá børnum byggir á forvitni, spenning, at søkja mørk og er eitt spæl, men tey hugsa als ikki, og vita ikki, at tær upplivingar og kenslur tey merkja í kroppinum hava nakran seksuellan týdning.


Hjá børnum handlar tað um at finna útav, hvussu heimurin og kroppurin virka og eisini um at kanna eitt økið, ið tey, so við og við skilja, hevur ein týdning fyri vaksin.
Børn vita ikki hvat seksualitetur hjá vaksnum er og tey skilja ikki hugtøk sum tráan, girnd og hug til seksualitet.


Um eitt barn hevur ein atburð, ið vekir stúran, er tað ikki neyðturviliga eitt tekin um, at barnið hevur verið fyri kynsligum ágangi. Tað kunnu vera aðrar grundir til tess.
Barni kann hava sæð ella hoyrt okkurt, ið tað ikki skilir og tí við spæli ella atburði roynir at skilja støðuna. Atburður, ið vekir stúran kann eisini í nøkrum førum vera tekin um væntandi trivnaða, umsorganartrot ella at tey hava trupult við at síggja og skilja tekin og mørk hjá øðrum børnum.


Um tú ivast í, um okkurt er hent tær sum barn, eigur tú at tosa við onkran tú hevur álit á.
KRIS veitir ókeypis ráðgeving og vegleiðing og tú ert vælkomin til at venda tær til okkara, antin við at ringja ella senda okkum ein teldupost
Alt tað besta

Spurningur settur 22-08-2018
Spurningur:
hvussu ofta svara tit?
Svar:

Hey

Vit svara skjótast til ber.

Um tú hevur ein spurning til okkara, ert tú vælkomin til at skriva her, senda okkum ein teldupost ella tú kanst ringja til okkum.

Tlf nr er:  448181

Teldupostur er: kris@kris.fo

Alt tað besta

Spurningur settur 23-08-2018
Spurningur:
Hey Kris. Eg bleiv misbrúkt av pápabeiggja mínum tá eg var uml 5-7 ár gomul smágenta. Hann búði heima hjá ommu míni og tað var har tað hendi. Eg segði tað aldrin við nakran í familjuni, men eg veit at fleiri vóru mistonksom um at har var okkurt, helst tey sum búðu í húsinum hjá ommu vóru varhugan av at har var okkurt galið, men tey gjørdu aldrin nakað við tað. Eg føldi meg tá og enn í dag so sviknan av teimun nærmastu í familjuni. Í dag eri eg nærum tvungin til at liva við pápabeiggjanum í familjuni sum um einki er hent. Alt hetta hevur gjørt at eg havi ringt at lata fólk koma ov tætt og eg klári næstan slett ikki at lata mannfólk nerta við meg. Eg eri í ringum lag hvønn einasta dag, eg havi oftani marruna og flasback av hendingini. Eg føli at tann einasta mátin eg kann fáa tað betur, er um eg komi út við hesum og fái pápabeiggji mín revsaðan fyri tað hann hevur gjørt mær, problemið er bara at eg eri bangin fyri at fortelja nøkrum tað. Eg royndi einafer at fortelja sjeikin tað, men hann trúði mær ikki og eina æðrufer fortaldi eg eina vinkonu tað, hon trúði mær men í dag letur hon sum einki. Eg vil so gjarna fortelja foreldrini tað, men eg eri bangin fyri at tað fer at knúsa alla familjuna og splitta øll sundur. Eg ræðist so nógv hvussi samfelagið fer at síggja meg um eg komi út við hesum. Hvat kann eg gera? Kann eg melda hetta nú tá tað er so nógv ár síðani? Kann eg bara halda hetta fyri meg sjálva og einki siga til familjuna og alikavæl melda pápabeiggjan? Hvat er tað fornuftigasta hjá mær at gera?
Svar:

Hey og takk fyri títt bræv til okkara.
Tað er væl skiljandi at tú følir teg svikna, ert í ringum lag, ikki ynskir tætt samband við onnur og ikki vilt hava nakran at nerta við teg. Hetta eru heilt vanligar avleiðingar av tí, ið tú vart úti fyri sum barn. Hetta eru tekin um seinárin av kynsligum ágangi.

Júst hvat tú skalt gera er ikki so einfalt at svara tær her, men tú hevur heilt víst tørv á at tosa við onkran, ið kann hjálpa og vegleiða tær í hvat tú kanst gera. Tað er trupult at siga frá og vandi er sjálvandi fyri at tað fer at ávirka familjuna, men tú hevur brúk fyri hjálp, soleiðis at tú fært eitt gott lív.

Tað hjálpir at tosa um hendingina við fólk, ið hava vitan um júst tína støðu. Kris veitir ókeypis hjálp til fólk við seinárinum av kynsligum ágangi og tú ert hjartaliga vælkomin at ringja til okkum ella senda okkum ein teldupost. Alt er í trúnaði.


Tlf nr hjà Kris er: 448181 Teldupostadr er: kris@kris.fo

Spurningur settur 17-08-2018
Spurningur:
Hey eg havi eitt problem. Eg bleiv biði av fólki rundan um meg at prøva at skriva til tykkum.. Mítt problem er at eg fáði so nógv angst annføll Hvat skal eg Gera. Eg føli at fólk rundan um meg ikki forstanda tað sum tað ger við meg.
Svar:

Takk fyri titt bræv

Ein persónur, ið hevur verið fyri kynsligum ágangi sum barn, kann verða plágaður av ymiskum avleiðingum sum vaksin.
Tað kann m.a vera skuldarkenslu, skomm, vreiði, angist, hugtyngsla.
Hetta er tað, vit nevna seinárin av kynsligum ágangi.

Tú kanst læra at handfara hesar truplu kenslur við samtalum/terapi.

Kris kann bjóða tær hesa hjálpina.
Tað einasta, tú skalt gera er at ringja á
- tlf 448181 ella senda ein teldupost til kris@kris.fo

Alt tað besta

Spurningur settur 08-08-2018
Spurningur:
Hvat er kynsligur ágangur? Hvar gongur grensan fyri nær tað er kynsligur ágangur og nær tað bert er neming. Hvørji seinárin eru mest vanlig eftir kynsligan ágang?
Svar:

Hey og takk fyri spurningin.

Hvat er kynsligur ágangur
Tá vit tosa um kynsligan ágang, so umfatar hetta bæði incest, neyðtøku og aðra kynsliga vanæran.
Kynsligur ágangur ella kynslig misnýtsla av børnum og ungum merkir at ósjálvbjargin og óbúgvin børn og unglingar verða lokkaði inn í kynsligt samband, sum tey ikki skilja, ikki hava neyðuga vitan um, ella royndir við, fyri at geva eitt samtykki til.Kynsligur ágangur er likamlig og/ella sálarlig misnýtsla av kynsliga frælsinum hjá børnum, unglingum og vaksnum


Insest- blóðskemd er:
• kynsligt samband millum nær skyld ella nær svágd eisini galdandi fyri stjúkforeldur og systkin
Pedofili er:
• tá kynsligur ágangurin er framdur á børn og ung, av einum uttanfyri familjuna
Neyðtøka og kynslig happing/ sexchikane:
• er kynsligur ágangur á vaksin

  • Sambært revsilógini kann kynsligur ágangur móti børnum og ungum vera:
    • Samlega ella annað kynsligt samband við børn undir kynsliga lógaldurin (<15 ár)
    • Samlega ella annað kynsligt samband millum ung undir 18 ár og eldri familjulimir/systkin (blóðskemd)
    • Samlega ella annað kynsligt samband millum ung undir 18 ár og ættleiðingarforeldur, fosturforeldur ella aðrar uppalarar ella lærarar
    • Samlega ella annað kynsligt samband við ung undir 18 ár fyri pening (skøkjuvirksemi)
    • Nýtsla av børnum og ungum undir 18 ár til pornoframleiðslu
    • Blygdanarskemd móti børnum og ungum undir 18 ár (nerting, nektan ella fúlur málburður)
    • Neyðtøka av børnum og ungum undir 18 ár.

Hvar er markið?
Um annar persónur nemur við teg, uttan títt samtykki og tað kennist skeivt, so er tað ágangur og er eitt brot á títt kropsliga sjálvsræðið.

Avleiðingar av kynsligum ágangi
Tað er ymiskt, hvussu kynsligur ágangur ávirkar persónar. Hjá nøkrum kann tað vísa seg sum akut tekin beinanveg ágangurin er framdur, men flestu uppliva seinárin, seinni í lívinum.
Kynsligur ágangur kann metast sum ein traumatiskur skelkur, ið ávirkar bæði nervalag, persónsmenskuna og til deils tilknýtið til onnur, í og við at ágangurin ofta hendir í eini tættari relatión.
Seinárin av kynsligum ágangi kunnu bæði vera likamlig/neurologisk, sálarlig, relationel og/ella sosial og kunnu hava umfatandi avleiðingar fyri lívsgóðskuna hjá tí rakta.

Alt tað besta

Spurningur settur 05-04-2018
Spurningur:
Tá ein ger seg inná teg hóast tú er 18 ár ella eldri. Kemur tað so undir kynsligan ágang, ella er hetta loyv?
Svar:

Hey og takk fyri spurningin.


At gera seg inn á ein annan persón er ongantíð í lagi, líka mikið hvussu gamal persónurin er.
Hevur annar persónur gjørt seg inn á teg, um tað er kynsliga niðurgerandi, misnýtsla ella neyðtøka, so kemur tað undir kynsligan ágang, tí sex uttan samtykki er brot á kropsliga sjálvræðið hjá tí einstaka.
Her kann vísast til átakið, ið Amnesty International, Føroya Politi, Fólkaheilsuráðið og Sig frá/Almannamálaráðið hava skipa fyri, við tí endamálið at varpa ljós á, at sex krevur samtykki.


Alt tað besta

Spurningur settur 20-02-2018
Spurningur:
Eg eri blivin sexuelt missbrúkt ta eg var yngri men eri ikki komi burtur úr tí enn og tað fyllur nógv.Eg síggi krenkarin næsten hvønn dag og eg lovi olmussu  hvørjaferð eg síggi hann. Eg orki ikki mere, eg havi 3 børn sum eg eri blivin bangin um, um nakað skal henda teimum.
Svar:

Takk fyri bræv títt.
Tú er hjartaliga vælkomin til at seta teg í samband við okkum. Vit kunnu veita tær hjálp og ráðgeving og tað er ókeypis.
Kris arbeiðir málrættað við at gera tey, ið hava verið fyri kynsligum ágangi, før fyri at liva eitt vanligt lív og veita teimum vónina um økt lívsvirði og betri framtíð.
Alt fer fram í trúnaði og tú fært persónliga ráðgeving. Eisini er møguleiki at hava persónligan hjásita við um tú ynskir tað.
Tú kanst ringja á tlf 448181 ella senda ein teldupost til kris@kris.fo ella aðra teldupostadressu, ið er at finna her : http://kris.fo/upplysingar/

Alt tað besta
KRIS

Spurningur settur 06-02-2018
Spurningur:
Hey, eg havi ein gubba sum plagdi at koyra biltúr vid mær tá eg var barn. Hann kelaði meg og segði ópassandi ting vid meg. Eg føli tað sum um hann hevur gjørt okkurt verri við meg tá, sum í dag ávirkar meg nógv, men eg kann ikki minnast tað. Eg havi í nógv ár sagt vid meg sjálva at einki er hent, men tað blívur vid at koma aftur. Havi T.d trupulleikar vid at líta á onnur og trupulleikar vid intimiteti og berøring. Kann hann hava gjørt mær nakað ræðuligt hóast eg ikki minnist tað? Vh
Svar:

Hey og takk fyri spurningin.


Tað er ilt at siga, um hann hevur gjørt okkurt ræðuligt við teg, men sum tú lýsir tína støðu, so kundi tað títt uppá, at okkurt er hent, ið hevur gjørt nakað við teg.
Tað er heilt vanligt, at eitt barn skotrar ógvusligar hendingar burtur frá minninum. Men fyrr ella seinni vil hetta vísa seg aftur á ein ella annan órógvandi hátt. Kynsligur ágangur kann geva trupuleikar við intimiteti og neming seinni í lívinum. Men sum sagt, er ilt at siga beinleiðis hvat er hent.
Tú ert hjartaliga vælkomin at seta teg í samband við okkum á tlf 448181 ella senda okkum ein teldupost: kris@kris.fo.


Við terapi ella samtalu, kunnu vit hjálpa tær at minnast aftur á tað sum er hent. Alt er í trúnaði.

Alt tað besta

Spurningur settur 10-03-2018
Spurningur:
Hey. Eg havi nakrar spurningar viðvíkjandi kynsligum ágangi. Hvar er markið har ,sum man sigur tað er kynsligur ágangur, ið er framdur og ikki? Hvussu kann ein, sum hevur veri fyri kynsligum ágangi skaffa sær hjálp frá tykkum? Kenni eina, sum sigur seg hava verði fyri ágangi, men hon torir ikki at skaffa sær hjálp, ti hon ikki veit ikki um tað, ið er hent er kynsligur ágangur, so hvar er markið og hvar kann ein skaffa sær hjálp?
Svar:

Hey og takk fyri spurningarnar

Kynsligur ágangur er, kynsligur atburður mótvegis barni ella saman við barni yngri enn 15 ár við ella uttan samtykki frá barninum.
Kynsligur ágangur er, tá ein vaksin ella ein, ið er nøkur ár eldri, brúkar eitt barn ella ungan til, at nøkta egnan kynsligan tørv.
Kynsligur ágangur kann verða framdur á ymiskan hátt. Talan er um ágang, tá eitt barn verður lokkað, yvirtalað ella hótt til m.a at:
• nema við kynsgøgn hjá tí vaksna
• tann vaksni nemur við kynsgøgn hjá barninum ella tí unga
• at verða tvungin til, at hyggja eftir pornofilmi
• hyggja at, meðan ein vaksin nøktar sín kynsliga tørv
• hava samlegu við ein vaksnan ella ein, ið er eldri enn barnið


Øll, ið eru yvir 18 ár, kunnu søkja sær hjálp,  ráð og vegleiðig frá KRIS.
Kris er ein sjálvboðin hjálparfelagsskapur, hvørs endamál er at geva tí misnýtta vegleiðing og hjálp.
Kris hjálpir og stuðlar ungum og vaksnum, ið hava verið fyri kynsligum ágangi, og næstringum teirra.
Um tú kennir ein, sum er í iva, um tað, hann/hon hevur verið úti fyri, er kynsligur ágangur, er persónurin ella tit vælkomin at seta tykkum í samband við okkum, antin við at senda okkum teldubræv – kris@kris.fo ella við at ringja á tlf nr. 448181

Allýsing Sameindu Tjóða:
Kynslig misnýtsla (sexual exploitation) merkir bæði framdur og tilætlaður ágangur av kynsligum slag í førum, har ofrið er viðbrekið, í veikari støðu ella undirgivið misnýtaranum. Kynslig misnýtsla fevnir eisini um føri, har fyrimunur av fíggjarligum, sosialum ella politiskum slag fæst burtur úr misnýtsluni.
Kynsligur ágangur (sexual abuse) merkir bæði tvingsil og hóttan um tvingsil av kynsligum slag, sama um talan er um beinleiðis valdsnýtslu, ójavna støðu ella hóttanir
Kelda: UN Secretary-General’s Bulletin on protection from sexual exploitation and abuse (PSEA) (ST/SGB/2003/135
(Frá Heildarætlan um kynsligan ágang)

Alt tað besta

Spurningur settur 29-11-2017
Spurningur:
Hey:) Ein vinkona segði við meg einaferð at ein maður hevði sent mynd til hana via Snapchat. Myndin var av murtinum hjá honum, og har hann bæð hana senda mynd! Og segdi hann fór at drepa familjuna um hon ikki gjørdi tad. So hon valdi at gera tad. Hann screenshotaði myndina, og segði um hon ikki sendi meira myndir, bleiv hin myndin løgd út á netið! Hvat kann man gera við hetta? Og kemur hetta undir ágang? Hann kravdi at skulu i brus saman við henni, men hon skuldi gera ymiskt vid seg sjalvan! Eg vil so gjarna hjalpa vinkonuni, men veit ikki hvussu:/
Svar:

Takk fyri spurningin. Tú spyrt um hetta kemur undir ágang, og tað ger tað.

Um vinkona tín er blivin hótt ella lokkað av einum persóni, er umráðandi at hon goymir alt próvtilfar – myndir, tjattsamrøður, teldupostar o.s.v.

Vit vilja heita á hana um at venda sær til løgregluna, sum kann ráðgeva henni um fráboðanina og harfrá verður síðani støða tikin til, um málið verður meldað

Tú ert vælkomin at venda aftur til okkara, við at ringja ella senda teldupost, sí heimasíðu.

Alt tað besta

Spurningur settur 29-05-2017
Spurningur:
Vedr. Foredraget i Klaksvík onsdag aften : bliver det gentaget i Tórshavn?
Svar:

Hey

Tíverri var hetta tiltakið bert í Klaksvík.

Vinarliga KRIS

Spurningur settur 04-05-2017
Spurningur:
Eg havi veri undir sexuellun ágangi sum byrjaði tá eg var 13 ár Hvussu meldi eg mannin og fáði hjalp? Maðurin er ommbeiggji mín
Svar:

Hey

Um tú vilt melda málið, skalt tú venda tær til løgregluna og biðja tey um vegleiðing. Tey vilja síðani hjálpa tær víðari.

Ynskir tú sjálv at fáa hjálp fyri árin av áganginum, ert tú hjartaliga vælkomin at venda tær persónliga til KRIS og fáa hjálp gjøgnum samtalur.
Tað kanst tú gera við at ringja á tlf 448181 ella senda ein teldupost til kris@kris.fo

Alt tað besta

Spurningur settur 07-11-2017
Spurningur:
Eg eri eitt mannfólk uppá 42 ár, ið møguliga kann vera onkrun til hjálp. Sjálvur varð eg lætin kynsliga til eina aðra kvinnu einans 13 ára gamal við samtykn frá pápa minum. Hann var ein drykkimaður, ið hevði nógv sløg av vinum. Eg sá nógv av, at øll moggaði við hvørjum øðrum - men at eg eisini skuldi vera ein partur av tí, hugsaði eg ikki!
Svar:

Hey og takk fyri títt bræv.

Vit vilja heita á teg um at ringja til okkum á tlf nr 448181 ella senda okkum ein teldupost - kris@kris.fo

Alt tað besta

Spurningur settur 06-08-2017
Spurningur:
Hey, kann tađ koma fyri at fólk, iđ hava veriđ misnýtt sum børn, at tađ ikki byrjar at ávirka tey so nógv fyrr enn nøkur ár aftaná?
Svar:

Hey og takk fyri spurningin.
Ja tað kemur meira enn so fyri, at avleiðingar av kynsligum ágangi í barnaárum  ikki vísa seg fyrr enn fleiri ár eftir, at ágangurin er hildin uppat.
Eitt barn, ið verður fyri kynsligum ágangi, livir í einsemi og ótta og skilir ikki tað, sum hendir, tí barnið, í slíkari støðu, ikki hevur ment sínar førleikar at skilja ímillum rangt og rætt. Barnið veit ikki av sær sjálvum, at tað er úsett fyri eini brotsgerð. Barnið kann vera hótt við líkum og ólikum, um tað sigur nakað, og tí torir tað ikki at siga frá. Barnið kann tó kenna sterka skomm og skuldarkenslu. Tí velur barnið ofta at finna sær eina meistringsstrategi/ ivirlivilsismekanismu fyri at vera til.

Barnið burturskotrar óhugnaligu minnini, um tað sum hendi. Uttaná sær eingin á barninum, at nakað er galið, og barnið roynir alt fyri at fjala sínar kenslur. So barnið lærir at liva við tí, sum hendi og stríðist síðani við avleiðingunum, sum fylgir teimum inn í tað vaksna lívið. Hesar avleiðingar er tað, ið kallað verður seinárin av kynsligum ágangi, framdur í barnaárunum.

Seinárin av kynsligum ágangi kunnu bæði vera likamlig/neurologisk, sálarlig, relationel og/ella sosial og kunnu hava umfatandi avleiðingar fyri lívsgóðskuna hjá tí rakta, samstundis sum tað er ymiskt, hvussu seinárin vísa seg hjá hvørjum einsæris.

Nakrar avleiðingar av kynsligum ágangi kunnu vísa seg sum:
•       Minnivirðiskensla, skomm, skuldarkensla, ótti.
•       Álitið á umheiminum verður brotið niður.
•       Afturhildin vreiði, beiskleiki, hatur.
•       Trupulleikar í samlívinum.
•       Vantandi persónlig mørk.
•       Sosialir trupulleikar.

Sigast skal eisini, at tað ikki eru øll børn, ið hava verið fyri kynsligum ágangi, sum seinni fáa seinárin. Nøkur børn siga frá, onnnur velja at siga frá , tá tey eru tannáringar, men ein stórur partur, helst tann stórsti parturin, sigur einki, fyrr enn tey eru blivin vaksin.

Vinarliga

KRIS

 

 

 

 

 

 

 

Spurningur settur 08-02-2017
Spurningur:
hey, eg eri ein genta á 13 ár (14 skjótt) og eg veit ikki orduliga hvat eg skal gera. fyri eini 10 døgum síðani var eg úti við nøkrum vinkonum. vit foru so heim til eina. Klokkan varð so vorðin eitt sindur nógv so eg og tvær aðrar vinkonur fóru at ganga heim, tann eina búði beint við, og so vóru tað bara eg og ein onnur. Tá vit so gingu heim, møttu vit einum dreingi (ið vit kendu væl og var á sama aldri), hann kom so bara við okkum, so gingu vit trý til húsið har hin vinkonan búði, hon fór inn, og tað vóru bara vit einsamøll. Eg bleiv ræðuliga bangin, eg føldi á mær at nú fór okkurt at henda. Hann spurdi meg nógvar fúlar spurningar, og so spurdi hann um eg ikki tímdi at fara aftan fyri eitt hús at gera okkurt, eg segði "nei, eg burdi fari heim nú, klokkan er nógv", men hann tók meg avlikavæl aftanfyri húsið. Hann føldi uppá reyvuna og boppurnar, hann togaði buksurnar niður sjálvt um eg ikki vildi, og hann fingraði mær so, og hann spurdi um eg ikki vildi føla murtin hjá honum, eg segði nei og at eg ikki tímdi, men hann tók hondina hjá mær og koyrdi hana á murtin, eg royndi at toga hondina vekk men hann var sterkari enn eg. Hann royndi at gera alt møguligt, og eg segði nei og royndi at fara eitt sindur aftur, men hann gjørdi tað avlikavæl. Og eg veit ikki orduliga hvat hendi, men tað var akkurát sum at eg hugsaði so langt, men avlíkavæl kláraði eg ikki at hugsa, og tað var akkurát sum mín kroppur frysti, eg kláraði einki at gera, eg var so bangin og skelka, hann bleiv við at gera føla uppá meg, og eg kláraði onki at gera. Einaferð so ringdi mín vinkona mitt meðan hann stóð og føldi uppá meg (eg fekk einaferð møguleikan at skriva "hjálp" til hana, og at eg var sjálv við honum, meðan hann ikki sá), eg kláraði ikki at svara, hon ringdi umaftur og umaftur, so spurdi hann um eg ikki skuldi svara. Eg tók telefonina, eg skalv á røddini, eg var so ræðslusligin, eg kláraði næstan ikki at snakka, tí hann stóð beint aftanfyri meg, hon spurdi um hann var har, eg segði ja, hon visti ikki, hvat hon skuldi gera, eg legði so á, tí eg kláraði ikki at snakka. Eg segði so umaftur og umaftur við hann at eg mátti fara heim, og til endans lat hann meg fara. Eg gekk so heim. Eg legði meg í songina, tað føldist enn sum mín kroppur bara var frystur. Eg kláraði ikki at gráta, og um eg hevði klárað at grátið, so hevði eg grátið og ongantíð steðgað! Men tárinu komu ikki fram, tað var sum kenslurnar vóru steðgaðar upp, eg visti ikki hvat eg føldi ella hvat eg skuldi gera, eg var í chok! Aftaná hetta var hent, lat hann sum um einki var hent, tað gjørdi bara alt nógv verri uppá ein máta, men tað var gott at hann ikki segði tað fyri nøkrum. Teir næstu dagarnir føldi eg meg eitt sindur forvirraða, ræðuliga kedda, óða og skelkaða, hjarta føldist so tungt, og tað ger tað enn, og eg havi tað ræðuligt. Eg fortaldi einum vini hvat var hent, og hann segði beinanvegin at tað var kynsligur ágangur, og at eg hevði kunnað melda hann. Eg trúði ongantíð at nakað sovorit fór at henda mær, men tað gjørdi tað:( Eg havi ikki orduliga hug at melda hann, tí hann er undir aldurinum at fáa dóm. Eg ætlaði bara at spyrja hvat eg kann gera fyri at fáa tað betri, tí at eg havi tað RÆÐULIGT beint nú, og skúlin byrjar skjótt aftur, og eg klári ikki at fara í skúla, um eg blívi við at hava tað so.:/
Svar:

Takk fyri spurningin.
Tað er ein syrgilig støða tú ert komin í og vit skilja væl at tú hevur tað ræðuligt.
Av tí at tú ert undir 18 ár, kunnu vit bert geva tær nøkur ráð.

Tú spyrt, hvat tú kanst gera, fyri at fáa tað betri.
Tað er sera umráðandi:
- 1. at tú sigur hetta við onkran vaksnan, sum kann hjálpa tær
- 2. at tit venda tykkum til barnaverndartænastuna í tykkara øki

Tey vaksnu hava skyldu til at hjálpa tær við at boða barnaverndartænastuni frá..
So kann barnaverndartænastan taka støðu til, um hetta er eitt mál, sum tey meta skal greiðast í Barnahúsinum.
Í Barnahúsinum kunnu kanningar og avhoyringar gerast, og tú og tíni nærmastu kunnu fáa tilboð um kreppuhjálp.
Í Barnahúsinum arbeiða fólk, sum eru von við og duga at tosa við børn og ung um ágang. Tú kanst hava ein vaksnan, sum tú hevur álit á, við tær í Barnahúsið. Málsviðgerin á barnaverndartænastuni kemur eisini við tær í Barnahúsið. Í Barnahúsinum skalt tú greiða frá tí, ið er hent. So veit Barnahúsið, hvør kann hjálpa tær, og hvussu tað verður gjørt best.
Vónandi fært tú hjálp skjótast gjørligt

Alt tað besta.

Spurningur settur 06-08-2017
Spurningur:
Hvat um man sum barn var misnýtt/ur, og persónurin í misnýtti var undir aldurin at fáa dóm. Og tađ hevđi oyðilagt alla familjuna um tađ hevđi komi fram, og einki gott hevđi gjørt..?
Svar:

Hey og takk fyri spurningin.

Tað er altíð trupult, tá slík støða uppstendur og tað hevur stóra ávirkan á nógvar persónar. Nú nevnir tú ikki, um málið er nýtt ella um tað er longri tíð síðani tað hendi, men í báðum førum er møguleiki fyri at fáa hjálp.

 

Um hetta er hent fyri stuttum, eigur tað avgjørt at verða fráboða til Barnaverndina á staðnum, skjótast til ber.

Sambært lóg um barnavernd,kapitul3, (http://www.logir.fo/ViewLaw.aspx?id=17419 ) hava øll skyldu til at boða myndugleikunum frá, um vit kenna til mál, har eitt barn er fyri umsorganarsvíki ella ágangi.

Tá eitt barn er útsett fyri kynsligum ágani, er tað ein traumatisk hending og eigur barnið beinanvegin at fáa hjálp.

Tá talan er um, at børn/ung gera seg kynsliga inn á annað barn/ungan, eiga tey somuleiðis at fáa hjálp. Kanningar í m.a Danmark vísa, at børn/ung, ið gera seg inn á onnur børn/ung, ofta hava víst tekin um misstrivnað. Tí er umráðandi, at tey somuleiðis fáa hjálp, í rættari tíð.

 

Tað er skilligt, at ótti er fyri, at hetta kann skaða familjurnar. Hetta er ein stórur skelkur fyri báðar familjur, og eigur øll familjan, hjá báðum pørtum, tí eisini at fáa hjálp,men her eigur fyrst og fremt at vera tikið atlit til børnini/ungu, so tey fáa røttu hjálpina til rætta tíð.

 

Um hetta er eitt eldri mál og tann órættaði er blivin 18 ár ella eldri, kann viðkomandi venda sær til KRIS, sum veitir ráðgeving og terapeutiskar samrøður til fólk yvir 18 ár og eisini til avvarandi. Eisini er nú møguligt at leita sær sálarfrøðiliga hjálp

( sí heimasíðu okkara. http://kris.fo  ella http://psykolog.fo/?p=94 )Hesar veitingar eru ókeypis og í trúnaði.

 

Vónandi er svarið nøktandi. Tú ert vælkomin at skriva aftur ella senda teldupost til eina av okkara teldupostadressum, ið eru at finna á heimasíðu okkara.

Alt tað besta

 

Vinarliga

KRIS

Spurningur settur 13-02-2017
Spurningur:
Hey. Vil bara hoyra tá eg veit um gentu 6 ár sum er lokka inn til eldri mann og hon sigur at hon sá hann pissa hvítt og at hann hevur sagt at hon og vinkonan ikki skuldu fortelja tađ til foreldrini, tađ gjørdu tær og tað bleiv meldað til politiið, men teir hava fríkent hann tí at onnur gentan brúkti orið penis og at tær ikki hava fortalt akkurat tað somu søgu. Hvat kunna foreldrini gera ? Onnur gentan er bangin enn næstan 1 ár seinni tá hon sær mannin ella hoyrir navnið hjá honum.
Svar:

Hey og takk fyri spurningin.

Sum eg lesi spurningin, so bleiv málið meldað og maðurin bleiv fríkendur. Tá málið er meldað, meti eg eisini, at málið er fráboðað til barnaverndina, soleiðis sum slík mál eiga at verða gjørd.

Tín spurningur er so, hvat foreldrini nú skulu gera, tí onnur gentan,1  ár seinni, enn er bangin, tá hon sær mannin ella hoyrir navnið á honum nevnt.

Eg vil heita á tykkum, um at venda tykkum til barnaverndina á staðnum, tí barnið hevur tað trupult og er bangið.

"Lógin um barnavernd fevnir um børn, ið liva undir viðurskiftum, ið kunnu skaða teirra heilsu og menning. Endamálið við lógini er at tryggja, at hesi fáa neyðuga hjálp og umsorgan í rættari tíð, og at hjálpa teimum við at fáa ein tryggan uppvøkstur. Í barnaverndarlógini verður staðfest, at myndugleikarnir altíð eiga at finna loysnir, sum eru best fyri barnið."

http://www.logir.fo/ViewLaw.aspx?id=17419

Barnaverndartænastan metir so um, hvørt talan er um eitt barnaverndarmál ella ikki og um kanningar skulu setast i verk, sambært Barnaverndarlógini.

Alt tað besta

Vinarliga

KRIS

Spurningur settur 01-02-2017
Spurningur:
Hvussu kann man fortelja sínum sjeiki, at man hevur veriđ útsettur fyri slíkum, tá man hevur orduliga ringt viđ at siga tađ?
Svar:

Hey og takk fyri spurningin.

Um tit eru í einum seriøsum parlagi, so eigur hetta eisini at blíva ein partur, sum er umráðandi at hann far at vita um, og at tit kunnu tosa saman um hetta.
Annars eru tit vælkomin at koma til at seta tykkum i samband við okkum. Antin við at ringja ella senda teldupost ella boð.
Vit hava nógvar royndir innan terapi samrøður, sum fevna um parlagið, har annar ella bæði hava verið fyri kynsligum ágangi.

Alt tað besta

 

Spurningur settur 01-08-2017
Spurningur:
Hey, eg eri ein skjótt 19 ára gomul genta. Eg gangi 3 árinum á Glasi. Tá eg var yngri, bleiv eg kynsliga missnýtt ein einum persóni sum eg ikki kendi framanundan. Eg var 6 ár tá hetta fyrstuferð hendi. Alt tað sum hendi var ræduligt, eg droymi alt fyri mær, akkurát um eg livi alt umaftur og umaftur. Eg síggji mannin fyri mær. Eg fái illa fylgt við í skúlanum, tí eg føli meg sooo ótrygga, og bangnan, tí eg veit ikki um hetta er steðga ella ei. Eg tori ikki at biða um hjálp, tí eg veit ikki hvat ferð at henda? Hann gjørdi hetta so ofta, eg hevði ilt í kroppinum, eg bløddi eisini oftani tí hann var so harðligur, hann slóð meg eisini støð har eingin sá. Hvat skal eg gera? Eg vil so illa gráta, men føli sum lívið er steðga upp! Vil sýggja, fái ikki eti! eg havi brúk fyri hjálp! men veit ikki frá hvørjum, og hvat ferð at henda um eg fortelji onkurum hetta...? Vónandi kunnu tit hjálpa mær við hesum? havi virkuliga brúk fyri tí beint nú! Eg má fáa hetta vekk úr mínum lívið. Og tosa við fólk aftur, haldi meg aftur tí eg eri bangin at siga og nógv. tí vænti ikki nakar ferð at trúgva mær, tað havi eg hoyrt nógv fólk siga, tá tey hava sagt frá..
Svar:

Hey og takk fyri brævið
Tú hevur tørv á stundisligari hjálp fyri at sleppa av við tina angist.
Kris kann veita tær terapi og vegleiðing.
Vinarliga set teg i samband við okkum beinanveg.
Tað kanst tú gera við at ringja a tlf nr 448181 ella send okkum ein teldupost - kris@kris.fo
Alt tað besta

Spurningur settur 21-08-2017
Spurningur:
Ein maður nøkur ár eldri enn eg gjørdi seg inná meg seksuelt meðan eg svav. Vit vóru 3, ein vinkona, madurin og eg sum høvdu verid i bynum saman og dottu av aftana vit høvdu etid pitsa i songini.. Eg vaknaði og fann skjótt útav at hann var uppi í mær og tá eg reisti meg lat hann sum hann svav men undirbuksirnar voru nidri.. fekk síðani okkurt slag av anfalli, eg græt hysteriskt og ristist um allan kroppin i fleiri timar. Maðurin sum leigar kamar har eg bugvi var skjotur at flyta út sama morgun. Eg fekk eitt prát vid hann adrenn hann for og hann segdi at hann visti hvat hann hevdi gjørt. Nú havi eg avgjørt at melda hetta. Tað er ein vika sidani.. men hvat hendur um eg meldi tad? Eg vil ikki hava hetta skal henda fyri nakra adra gentu, men vil heldur ikki hava alt føroyar, vinir og familja finna utav hesum..
Svar:

Út frá tí tú skrivar, er skiljandi, at tú følir teg órættaða.
Tú skrivar eisini, at tú hevur tosað við mannin og at hann sigur, at hann visti hvat hann gjørdi.
Ein vegur víðari i hesum málið er at melda, men okkara ráð til tin er, fyrst at tosa við kriminalløgregluna. Greið teimum frá støðuni, so tey kunnu vegleiða teg og siga tær hvat hendir, um tú meldar málið.

Alt tað besta.

Spurningur settur 22-06-2017
Spurningur:
Hey Kris 🙂 Fyri stuttari tíð síðani, segði ein vinkona fyri mær, at hon hevði verið úti fyri kynsligum ágangi. Hon veit ikki hvat hon skal gera og um málið kanska er ov gamalt til at melda ella gera nakað við.  Ágangurin helt uppat fyri 6 árum síðani, tá vinkonan var 13 ár, men hon minnist ikki heilt, nær alt byrjaði. Vinkonan hjá mær er í dag 20 ár. Kunnu tit hjálpa mær við at svara hesum? Vinkonan hevur eisini hugsað um at kontakta KRIS fyri at fáa hjálp, men hevur hoyrt, at um ein er yvir 18 ár, so kostar tað at fáa hjálp. Er tað so og hvussu nógv kostar tað? Eg vil so gjarna hjálpa henni. Vinarliga, ein kedd vinkona
Svar:

Góða kedda vinkona.

Tað er fantastiskt, at tú vilt hjálpa vinkonu tíni, tí tað er so svárt, hjá einum sum hevur verið fyri kynsligum ágangi, at leita sær hjálp.

Eg loyvi mær hervið at endurgeva brot um fyrningarfreist úr Heildarætlanini um kynsligan ágang, ið Almannamálaráðið hevur latið gjørt. Har stendur:

”Rættarstøðan í Føroyum í dag er, at fyrningarfreistin fyri mál, sum snúgva seg um samlegu ella annað kynsligt samband við barn undir 15 ár, er 10 ár frá tí degi, at barnið fyllir 18 ár. Um talan er um grovar umstøður, ella um barnið er undir 12 ár, er fyrningarfreistin 15 ár frá tí degi, at barnið fyllir 18 ár. Tað vil siga, at fyrningarfreistin í minsta lagi er 10 ár og í mesta lagi 33 ár. Alt eftir, nær lógarbrotið er framt.”

Les meira um heildarætlanina her: http://cdn.lms.fo/media/6234/21406_vmr_heilaraetlan_kynsliganagang.pdf

Eftir omanfyrinevnda, er málið hjá vinkonu tíni ikki fyrnað, fyrr enn hon er í minsta lagi 28 ár. Um vinkonan ynskir at gera meira við málið, vildi eg mælt henni til at vent sær til Kriminaldeildina ella ein sakførara, fyri at fáa nærri kunning og vegleiðing um, hvat hon skal gera og hvussu málið síðani fer fram.

Til spurningin um kostnað fyri viðgerð,hjálp og vegleiðing frá KRIS, kann eg upplýsa, at øll viðgerð hjá KRIS er ókeypis og øll yvir 18 ár kunnu venda sær til KRIS. Eisini avvarandi, vinfólk og onnur, ið hava tørv á vegleiðing og hjálp í málum um kynsligan ágang.

Til ber at ringja á tlf nr 448181, ella skriva teldupost til eitt av starvsfólkunum hjá KRIS. Teldupost adressur síggjast her: http://kris.fo/upplysingar/

Eg vóni at hetta svar er nøktandi og tú/tit er meira enn vælkomnar at skriva aftur til okkum.

Vinarliga

KRIS

 

Spurningur settur 08-02-2017
Spurningur:
Hey. Eg havi bara ein lítlan spurning. Hvørjar persónligar avleiðingar eru knýttar at kynsligum ágangi?
Svar:

Hey og takk fyri spurningin.

Tað er ymiskt, hvussu kynsligur ágangur ávirkar persónar. Hjá nøkrum kann tað vísa seg sum akut tekin beinanveg ágangurin er framdur, men flestu uppliva seinárin, seinni í lívinum.

Kynsligur ágangur kann metast sum ein traumatiskur skelkur, ið ávirkar bæði nervalag, persónsmenskuna og til deils tilknýtið til onnur, í og við at ágangurin ofta hendir í eini tættari relatión.

Seinárin av kynsligum ágangi kunnu bæði vera likamlig/neurologisk, sálarlig, relationel og/ella sosial og kunnu hava umfatandi avleiðingar fyri lívsgóðskuna hjá tí rakta.

Men við hjálp, frá m.a terapeuti ella sálarfrøðingi, er tað møguligt at læra at liva við tí sum hent er og ikki í tí sum hent er og á tann hátt fáa eitt gott lív.

Vinarliga

KRIS

Spurningur settur 18-01-2017